پیشنهاد می شود
- سیستم عامل ملی الان در چه مرحله ای است؟
آیا سیستم عامل ملی پروژهی موفقی خواهد بود؟
خبرگزاری مهر از “تصویب سند سیستم عامل ملی” خبر میدهد. این خبرگزاری به نقل از حمید رضا ربیعی، رئیس مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات پیشرفته دانشگاه صنعتی شریف نوشته است، مراحل نهایی تصویب این سند در هیئت دولت در حال طیشدن است تا استفاده از سیستم عامل ملی یک قانون راهبردی شود.
ربیعی همچنان گفته است: “بومیسازی سیستم عامل لینوکس فارسی سالهاست که انجام شده، اما نهادینهکردن و جایگزینکردن آن با سیستم عاملهایی چون ویندوز، نیازمند تصویب سند ملی از سوی دولت است.”
خبرگزاری مهر همچنین به نقل از مشاور طرح سیستم عامل ملی مینویسد نسخههای مختلف لینوکس فارسی از نظر فنی آماده توزیع است و در برخی شرکتهای بزرگ نیز جایگزین سیستم عامل ویندوز شده است، اما با تصویب این سند وظایف تمامی دستگاهها و نهادها در کشور برای استفاده از آن به صورت اجرایی مشخص میشود.
خبرهای پیشرفت در پروژهی سیستم عامل ملی پیش از این بارها مطرح شده بود. حتی در سال ۱۳۸۸ اعلام شد که طرح لینوکس فارسی، بهعنوان طرحی ناتمام، به شرکت فناوری اطلاعات واگذار شده و این شرکت در حال برطرفکردن ایرادها و تکمیل پروژه است.
در بهمن ماه سال ۱۳۷۹ “طرح ملی لینوکس” یا به عبارت دیگر “طرح ملی فارسیسازی سیستم عامل لینوکس”، از سوی مرکز فناوری اطلاعات پیشرفته دانشگاه شریف ارائه شد و دو سال بعد، یعنی بهمن ۸۱، مراحل عملیاتی آن آغاز شد.
دکتر محمدخوانساری، مدیر اجرایی طرح مذکور، در یکی از گفتوگوهای خود، طرح یادشده را بسترسازی برای طراحی “سیستمعامل ملی” در ایران دانسته بود و نه خود سیستم عامل ملی. طرح یادشده بیشتر بر روی بحث فنی سیستم عامل ملی متمرکز شده و بسترسازی برای تولید یک سیستم عامل ملی بر مبنای سیستم عامل لینوکس است.
چرا لینوکس؟
اما چه برتریهایی در لینوکس وجود دارد که آنرا نسبت به ویندوز متمایز میکند؟ به اعتقاد محمود تجلیمهر، کارشناس رایانه، از زاویهی کاربران عادی، ویندوز از لینوکس برتر است چون کارکردن با آن سادهتر است، اما از زاویهی کاربران حرفهای، برتری لینوکس و کلا سیستم عاملها و نرمافزارهای خانوادهی “یونیکس” (Unix) بر ویندوز آشکار است و تقریبا تمام شبکههای مخابراتی و “ISP”ها از نسخههای مختلف یونیکس، از جمله لینوکس استفاده میکنند.
دستاندرکاران طرح سیستم عامل ملی، “در دسترسبودن کد منبع لینوکس”، “امنیت بالاتر” و “هزینه پایینتر” را دلیل انتخاب آن میدانند. امنیت بالاتر در سیستمعاملهایی که منبع کدهای باز دارند، امریست که تجلیمهر هم بر آن صحه میگذارد.
به اعتقاد او، سازندگان نرمافزارها یا سیستمعاملهایی که کدهای منبع آنان منتشر نمیشوند، میتوانند هر گونه تغییری در نرمافزارهای خود اعمال کنند و پیبردن به ابعاد این دستکاریها نیز بسیار مشکل یا غیر ممکن است. در دنیای “Open source” اما میتوان سیستم عامل یا نرمافزار را کامل در اختیار گرفت، بر اساس نیازها تغییر داد و حفرههای امنیتی را، در صورت وجود، به سرعت ترمیم کرد. به همین دلیل به ندرت از ویروسها، تروجانها یا هکرهای لینوکس یا سیستمعاملهای مشابه، سخنی به میان میآید.
کاهش هزینهها نیز دلیل موجهیست. ایران در صورت پیوستن به سازمان تجارت جهانی باید حقوق مالکیت معنوی (کپی رایت) افراد و شرکتهای خارجی را رعایت کند. بر این اساس برای استفاده از هر نسخهی سیستم عامل یا نرمافزار باید پول پرداخت شود. بهای نرمافزارهایی که زیر ویندوز اجرا میشوند، در کشورهایی که حقوق مالکیت معنوی را به رسمیت میشمرند، گاه سرسامآور است. این در حالیست که نرمافزارهای تحت لینوکس یا مجانی هستند یا کل بستهی نرمافزاری آنها را با بهایی ناچیز میتوان خریداری کرد؛ به اضافهی اینکه تنوع کافی و لازم برای کاربرایهای خانگی و حرفهای آنها نیز وجود دارد.
این نکته را هم نباید فراموش کرد که ایران تحت تحریمهای آمریکا قرار دارد و دسترسی به همهی امکانات نرمافزاری شرکتهای عمدهی رایانهای که عموما هم در این کشور هستند، ممکن نیست.
روی دیگر سکه
با وجود تمام مزایای برشمرده شده برای “سیستم عامل ملی”، به نظر نمیرسد که این پروژه بتواند موفقیت چندانی کسب کند. ایران تنها کشوری نیست که به فکر تولید “سیستم عامل ملی” به زبان رسمی کشور افتاد.
پیشتر کشورهایی چون انگلستان، ژاپن، برزیل، پرو، چین، آلمان، کره، آفریقای جنوبی، فرانسه، وزارت دفاع هند و سنگاپور، سیستم عامل ملی لینوکس را مبنای استفاده قرار داده بودند. پروژهی یادشده در آلمان با سیستم عاملهایی که از پایه آلمانی بودند نیز اجرا شد؛ این پروژه اما در مدتی کمتر از ۵ سال به شکست انجامید.
به اعتقاد محمود تجلیمهر، پروژهی سیستم عامل ملی در حد و اندازههای دانشگاهی، پروژهای مقبول و جالب است، اما در مقیاس تجاری، بر خلاف گرایش عمومی و تخصصی در جهان است. به گفتهی او، طراحی سیستم عامل فارسی و تغییراتی همچون راستچین کردن نوشتهها، این سیستم عامل را محدود به گروه هدف بسیار کوچکی میکند. این در حالیست که زبان بینالمللی زبان انگلیسیست و نرمافزارهای روز دنیا نیز به همین زبان تولید میشوند. این خود بزرگترین عامل برای شکست پروژهی سیستم عامل ملی در مقیاس تجاریست.
نویسنده پارسا بیات @ دویچه وله
پروزه اسمش سیستم عامل ملیه ولی تمام سایتهای دولتی کشور رو حتما باید با اینترنت اکسپلورر باز کنید!
با سامان موافقم
واقعاً
عجب حرفی زد سامان
الان نمیدانم اوضاع پروژه در چه وضعی است یا توی سند سیستم عامل ملی چه نوشته است. اما آن طرح «فارسی سازی سیستم عامل لینوکس» که محمد خوانساری سرپرستش بود، طرح معقولی بود.
یعنی قرار نبود یک سیستم عامل جدید یا حتی یک توزیع جدید طراحی و ساخته شود. هدف طرح این بود که تمام بخشهای لینوکس از سیستم-کال های کرنل گرفته تا نرم افزارهای دستکتاپ مثل open office با استانداردهای فارسی نویسی و تقویم خورشیدی سازگار شوند. این سازگاری هم باید توی منبع اصلی متن اعمال میشد یعنی باید به maintainer کد میقبولاندند که فلان قسمت کد باید برای سازگاری با فارسی فلان جور تغییر کند.
این به نظرم ریشه ای ترین و اساسی ترین رویه ای است که میشود برای فارسی کردن یک سیستم عامل در پیش گرفت و کار آن تیم هم قابل تقدیر است.
نباید فارسی بشه
همین که تغییراتی رو انجام بدن تا ادارات بتونه ازش استفاده بکنه خوبه
اینا چیشون موفق بوده که تو این مورد موفق باشن!!!
تا الان هرچیزی که هر پروژه ای به ملی ختم شده باعث هم تنفر شده هم باعث شکست.
تغییر سیستم عامل از ویندوز یعنی خداحافظی با هرچی نرم افزار که الان هست که توی ویستا و سونش باز نمیشه وای به حال لینوکس. تعریف فرمت هارد جدید نه ntfs بعد دیگه از توی لینوکس دسترسی به درایوای دیگه که با ویندوز ساخته شده غیر ممکن یا با مشکل همراهه . مشکلات شبکه کردن جدید و عجیب که همیشه پیش میاد . عدم وجود درایور . مشکلات اینترنت و عدم وجود اینترنت اکسپلورر . و …. خیال کردین تغییر سیستم عامل مثل یه تغییر تمه که قیافه عوض میشه و امن میشه و تموم ؟؟؟؟
بزارید بیاد قیمتش از قیمت ویندوز هم بیشتر خواهد بود تا امکان رقابت بخش خصوصی هم فراهم بشه!!!
@مجتبی عالمی:
دوست عزیز لینوکس نرم افزار های خودشو داره , و کلا با ویندوز متفاوته ,ایناارو جای دیگه نگیا
خب حالا کی میخواد بیاد به کارمندای اداره لینوکس یاد بده مخصوصا اونا که فک میکنن سیدیرام جالیوانیه!!
@حمید:
آره داره اما واقعا از نظر قابلیت و کارایی به پای نرمافزارای تحت ویندوز میرسه؟
@حمید:
کدوم یکی از نرم افزارهایی که برای شرکت های دولتی تحت لینوکس نوشته شده؟ هنوز خیلی از نرم افزارها تو ایران با داس اجرا میشه!
به هیچ وجه موفق نخواهد بود, به خصوص اگر بخوان دستورات ترمینال رو به فارسی برگردونن یه چیز فوق مسخره میشه, من خودم هم با لینوکس دارم کار میکنم هم با ویندوز به نظر من اگر سعی در گسترش نسخه های مختلف لینوکس که در بازار موجوده میکردن خیلی عملی تر و عقلانی تر بود, همچنین لازم نبود این همه بودجه و زمان صرف کاری به این مسخرگی بشه که آخر و عاقبتش معلومه. در حال حاظر نسخه های مختلف لینوکس که در بازار هستش رو به صورت کاملا رایگان میتوان به طور مستقیم سفارش داد و حد اکثر بعد از سه هفته به صورت پستی دریافت کرد. واقعا مزحکه این پروژه لینوکس ملی ….
اینم آدرس سایت لینوس Ubuntu که میتونید به صورت رایگان سفارش بدین و حتی امکان دانلود ورژن مورد نظر ubuntu رو هم داره. کاملا بدون لایسنس. حالا برید ۱۰ سال روی لینوکس ملی کار کنید ….
http://www.ubuntu.com
فقط مونده بود بیان سیستم عامل رو ملی کنن . خوبه از پایه دارن نمی نویسن , بابا فقط دارن ظاهرشو می کنن فارسی مگه الکیه دست تو کرنل بردن .
دوستان من اینا همه چیزو به حرف میخوان ملی کنن . اگر سیستم عامل نویسی به این راحتیا بود که الان من و بچه محلامونم یکی نوشته بودیم . یعنی شما فکر می کنی طرف ویندوز ۷ طرف با اون عظمت و قدمت چند دهه مایکروسافتو ول می کنه می یاد پشت سیستم عامل اینا بشینه ؟
به نظرم برن فونت های جدید فارسی برای کاربران طراحی کنن بیشتر ثواب داره D:
فکر کنم پیش بینی سرنوشت این پروژه کار زیاد سختی نباشه
@رسول:
همون فونتشو بعد از چند سال یدونه ایران نستعلیق دادن یدونه ام نیریزی. اینا عرضه این کارا رو ندارن.
بیان به صورت داوطلبانه به همین گروه اوبونتو کمک کنن یه ورژنی بدن که تقویمش فارسی هم داشته باشه، تو آفیسشم بشه تاریخ فارسی درج کرد و غلط یاب فارسی هم که داره همونم کامل ترش کنن خودش کلیه.
خیلی برنامه ها هم که منو فارسی دارن. مثل فایرفاکس.
ترمینالم که اصلا نمیشه فارسی کرد.
به جای فارسی کردن لینوکس باید یک برنامه بنویسن که امکانات فارسی داشته باشه. اینجوری کاربر خودش میاد نرم افزارو روی هر توزیع لینوکس که خواست نصب میکنه. فارسی کردن از بیخ و بون لینوکس با استقبال کاربران عادی هم مواجه نمیشه چه برسه کاربران حرفهای. خیلی از کاربران ترجیه میدن زبان سیستم عاملشون انگلیسی باشه.
خبرهای جدید در دست است که میگه قرار پروژه سیستم عامل موبایل ملی هم تصویب بشه –
مرورگر ملی هم از اهداف بعد است .
کاش کسی خبری از بودجهای که تا به حال صرف این کار شده و مقایسه با دستآوردهاش میپرسید. من خودم کاربر گنو/لینوکس هستم و با کلیت طرح جایگزینی گنو/لینوکس با ویندوز موافقم، ولی کاربرهای علاقهمند با پول تو جیبیشون بیشتر از این آقایون دولتی برای بومیسازی گنو/لینوکس تلاش کردند!
@مهدی عباسی:
ی و کلاه شرعی گداشتن
اینم یه راه دیگه برای
به یاد علی دایی! خیلی ببخشید! شما خودتون میرید از جایی که فیلــتر هست مقاله تحلیلی درمیاری میزاری رو سایت ت… خیلی ببخشید این اشتباه س اون کسایی که میشینند اون بالا نظرات صدتایه غاز میدن لنگه همین سیستم عامل ملی چادر ملی ماهواره ملی فکر منو شما نیستن
فکر جیبشونن که چجوری زودتر پرکنند
ایران هیچوقت عضو سازمان تجارت جهانی نمیشه انقدر هست که توش کاپی رایت هیچه!
گره در باد نزنید…
به سلامتی . پس بعد از اون چند میلیارد تومن گویا قرار شده چند میلیارد دیگه رو هم بریزون تو جوب … بالاخره این پولها باید یه جوری بگرده دیگه …
هدف همون چند میلیاردیه که دنبال بهانه برا خوردنش می گردن !!! وگرنه الان انقدر توزیع های لینوکس مختلف در دنیا هست که تقریبا هر نیازی رو پوشش میده !!! کافیه یکیش رو انتخاب کنن و یکم بهینه کنن و چند تا برنامه فارسی بنویسن براش !!! همین !!! + اینکه نساز به یه سری کلاس های آموزشی در زمینه کار با لینوکس هست که این از خود بهینه سازی لینوکس ۱۰۰درصد مهمتره !!!
من فکر نکنم بچه های دانشگاه شریف تن به یک همچنین پروژه مضحکی بدن . اسمشون داره بد در میره.
آخه جایگزین کردن سیتم ملی رو روش تا حالا فکر کردن ؟
هدفشون چیه ؟ فرهنگ سازی ؟ تولید نرم افزارهای ملی ؟ اجرا شدن نرم افزارها تحت سیتم عامل ملی ؟ آیا به نظر شما تبدیل نسخه انگلیسی به فارسی لیونکس رو می شه روش اسم پروژه گذاشت ؟ از اونجا که اپن سورس هم هست هزینه پایه ای نداره . یه ۴ تا بچه کامپیوتر برنامه نویس لینوکس کار رو می یارن ۲زار پول بهشون میدن که فارسیش کنن بعد خودشون می یوفتم جلو و تو رسانه ها می گن اینم سیتم عامل ملی حالشو ببرین و میلیاردها تومان در میارن و میریزن به پای هزینه هرچه محدودتر کردن این فیلترنت جهانی ما !!
خوبه بچه رشته کامپیوتری ها فهم و شعورشون بالاست و از دروغات و حفظ نقض حقوق اینترنت اینا باخبرند.
آیا فکر کردن که چندین ساله دارن با نسخه کرک مایکروسافت سیتم های اداریشونو بالا می یارن چطور می خوان ماست مالی کنند ؟
وقتی متخصصی تو کار نباشه در وزارت مربوطه و کسی جای اصلی خودش باید منتظر خبرهای بی پایه تر از این باشیم.
من سال ۸۱ دانشجو بودم که اینها طرح linux ملی رو دادند الان ۸ سال مقدس از شروع چنین پروژه مسخره ای می گذره وتنها چیزی که میشه تصور کرد هدر دادن سرمایه این ملته .احتمالا تمام مشکلات IT ما حل شده(اونا می گن) ؟؟؟؟شایدم دولت کسری بودجه جهت ساخت مترو در استان ونزولا آورده می خواد یه جوری اون رو تامین کنه .احتمالا اینم به سرنوشت براوزر(Browse) ملی دچار میشه و………………………….
رفیق خدمتت عرض کنم که بنا به اعلام تیم پژوهشی اون پروژه اولی با شکست مواجه شد چون دیگه دسدنکاران به اندازه کافی از محل پروژه پول بالا کشیده بودند، این یه طرح پول خوری نه نه سیستم عامل ملی دیگه هست. امیدوارم مثل قبلی تو این هم موفق باشند